0
0

یکی از راه‌های تقویت کیفیت سخنرانی، استفادۀ اصولی از عناصر طنز است.

آیا تا به حال برایتان پیش آمده که در سرتاسر یک سخنرانی نیشتان باز باشد؟

آیا این احساس باعث نشد تا نظرتان دربارۀ سخنران یا حتی مفهوم صحبت‌هایش تغییر کند؟

اگر ما در صحبت‌های خود از عناصر طنز بهره بگیریم، ذهنیت مخاطب نسبت به شخصیت‌ ما مثبت می‌شود. علاوه بر آن، طنز علاقۀ مخاطب به صحبت‌ها و مفاهیم ما را نیز افزایش می‌دهد.

اگر ما در سخنرانی از عناصر طنز بهره بگیریم، ذهنیت مخاطب نسبت به شخصیتمان مثبت می‌شود

اما خنداندن مخاطب همیشه باعث نمی‌شود تا وی مفاهیم صحبت‌ها را بهتر درک کند.

در این مقاله خواهیم گفت که چه نوع شوخ‌طبعی، سخنرانی شما را بهتر کرده و  کدام شوخ طبعی آن را نابود می‌کند.  همچنین، دربارۀ راه‌های اصولی استفاده از عناصر طنز در سخنرانی  نیز صحبت خواهیم کرد.

مزایای استفاده از عناصر طنز در سخنرانی عبارتند از:

  • افزایش همراهی مخاطب به ویژه در مراحل ابتدایی ارائه
  • تأکید بیشتر بر روی نکات کلیدی صحبت‌ها (مطالب بیان‌شده در قالب طنز هیچ‌گاه از ذهن مخاطب خارج نمی‌شوند.)
  • افزایش علاقۀ مخاطب
  • مشاهدۀ بُعد انسانی‌‌ِ سخنران توسط مخاطب (درنتیجه، مخاطب با سخنران ارتباط برقرار کرده و نسبت به وی یک احساس همزادپنداری پیدا می‌کند.)
  • نابودی نگرانی مخاطب از مسائل سخت و پیچیده

مطالب بیان‌شده همراه با عناصر طنز هیچ‌گاه از ذهن مخاطب خارج نمی‌شوند

هم‌اکنون برای اینکه کاربرد عناصر طنز را بهتر درک کنیم، سراغ یکی از سخنرانی‌های جذاب بیل گیتس خواهیم رفت:

گیتس در جریان یکی از سخنرانی‌های TED در سال 2009 از بزرگترین مشکلات بشر صحبت کرد. یکی از این مشکلات، بیماری مالاریا بود. بیل گیتس به راستی در این سخنرانی غوغا کرد.

دقایق ابتدایی صحبت‌ها به آمار مرگ‌ومیر کودکان از طریق ابتلا به مالاریا اختصاص یافت. سپس سخنران معروف ما دربارۀ مالاریا اطلاعاتی را مطرح کرد. اینکه چگونه بیماری مذکور در کشورهای پیشرفته ریشه‌‌کن شد و در کشورهای فقیرتر باقی ماند. در همین زمان، بیل گیتس قصد داشت تا دربارۀ راه‌های توقف مالاریا در کشورهای فقیرتر صحبت کند.

گیتس به منظور تغییر موضوع از شوخی استفاده کرد. در دقیقۀ 4 و پانزده ثانیه، او گفت:

«از آنجا که مالاریا فقط در کشورهای فقیر یافت می‌شود، برای از بین بردن آن چندان سرمایه‌گذاری نمی‌‌کنند. هم اکنون، بیشتر برای ریزش مو خرج می‌کنند تا مالاریا! در حال حاضر، ریزش مو یکی از بزرگترین معضلات جهان به شمار می‌رود. البته، یادمان هم نرود که تنها افراد پولدار در معرض کچل‌شدن قرار دارند. پس این اولویت‌بندی کاملاً طبیعی به نظر می‌رسد.»

شوخی گیتس دربارۀ کچل شدن و ریزش مو موجب اولین شلیک خنده‌های حضار شد. اما این پایان صحبت‌های وی نبود. سپس او دربارۀ آمار و ارقام مالاریا صحبت کرد. اینکه در همان لحظه 200 میلیون نفر به این بیماری مبتلا بودند و چه عواقبی اعم از عواقب پزشکی و اقتصادی بشر را تهدید می‌کردند.

یک سورپرایز عجیب

سپس گیتس گفت که این بیماری از طریق پشه‌ها منتقل می‌شود. چیزی که تقریباً همۀ افراد آن را می‌دانستند.

یک میز کوچک در استیج دیده می‌شد. بر روی میز یک شیشه قرار داشت که از چندین پشۀ محترم پر شده بود. گیتس به سمت شیشه رفت، آن را باز کرد و گفت:

«حالا که مالاریا از طریق پشه‌ها منتقل می‌شود، برخی از آن‌ها را با خود آورده‌ام تا خودتان تجربه کنید. آن‌ها در سرتاسر این تالار کنفرانس پرواز خواهند کرد. چرا فقط افراد فقیر چنین چیزی را تجربه کنند؟»

گیتس با یک حرکت، توجه، تعجب، خنده و تشویق مخاطب را به دست آورد.

این نمایش تنها باعث خنده نمی‌شد، بلکه جوری پایه‌ریزی شده بود تا مخاطب معضل نابودی مالاریا را درک کرده و هیچ‌گاه آن را فراموش نکند.

راستی، بین خودمان بماند، پشه‌ها به مالاریا مبتلا نبودند!

گیتس با یک حرکت، توجه، تعجب، خنده و تشویق مخاطب را به دست آورد

چگونه از عناصر طنز به درستی استفاده کنیم؟

برای استفادۀ مؤثر از شوخی در سخنرانی، حتماً نباید کمدین باشیم.

سؤال اینجاست: چگونه می‌توان نیش مخاطب را بیشتر باز کرد؟

هر نکته را با یک جوک مطرح کنیم؟

جوک‌های حسن ریوندی را تعریف کنیم؟

در هنگام سخنرانی بداهه‌پردازی کنیم؟

در ادامه می‌خواهیم برخی از راه‌های خنداندن مخاطب را معرفی کنیم که باعث افزایش همراهی وی می‌شود:

پنج نکته دربارۀ استفاده از عناصر طنز در سخنرانی

1. طبیعی جلوه کنید.

داستان‌های خنده‌دار و جالبی را مطرح کنید که واقعاً رخ داده باشند.

مردم با این داستان‌ها بیشتر ارتباط برقرار می‌کنند. اگر در زمان و مکان درست از این داستان‌ها استفاده کنید، مخاطبان قهقهه زده و در عین حال مفهوم صحبت‌هایتان را بهتر درک می‌کنند.

2. جوک‌‌هایی را تعریف کنید که با منظور و فضای صحبت‌هایتان همراستا باشند.

حرف‌های خنده‌دارتان باید به مخاطب یک زاویۀ دید جدید بدهند. این حرف‌ها باید سخنرانی‌تان را ارزشمندتر بکنند.

فرض کنید که شما جوک یا داستانی طولانی را تعریف کنید که به موضوع ربط نداشته باشد. در این صورت، مخاطب از وقتی که برای صحبت‌های شما گذاشته پشیمان می‌شود.

نباید فراموش کنیم که آن‌ها به خاطر تخصص شخص ما روی صندلی نشسته‌اند. آن‌ها به چیزی غیر از موضوع سخنرانی اهمیت نمی‌دهند.

اگر شما از عناصر طنز بی‌ربط و طولانی استفاده کنید، مخاطب حس می‌کند که وقتش تلف شده

3. جوک‌هایتان را بر اساس مخاطب ترسیم کنید.

مخاطبان شما چه کسانی هستند؟ آیا حرف‌های خنده‌دار شما به آن‌ها مربوط می‌شوند؟

برای مثال مخاطبان شما جزو کسانی نیستند که  بی‌هدف در شبکه‌های اجتماعی پرسه بزنند. در این صورت، اگر شما از لفظ «سس ماست» استفاده کنید، فکر می‌کنند که مشکل روانی دارید. سس؟ ماست؟ طرف روانیه!

یا مثلاً در میان افرادی باشید که از سیاست بی‌خبر هستند و بگویید: «آن‌چنان رونق اقتصادی ایجاد کنم که…» آن‌ها اصلاً متوجه منظورتان نمی‌شوند. آن‌ها  اصلاً کلیدسازها را نمی‌شناسند!

خب اگر چنین اشتباهاتی را مرتکب شویم، صحبت‌هایمان بی‌ربط جلوه می‌کنند. همراهی مخاطبان افزایش نیافته که هیچ، کمتر هم می‌شود.

مخاطبان خود را بشناسید. چه موضوعاتی به آن‌ها ربط دارند؟ با استفاده از همین موضوعات، جوک‌های خود را با شخصیت آنان تطبیق دهید. در نتیجه، توجه و علاقۀ آن‌ها نسبت به سخنرانی بیشتر خواهد شد.

همۀ جوک‌ها مناسب همۀ افراد نیستند. حرف خنده‌داری که دندان‌های یک دارودسته را نمایان می‌کند، الزاماً باعث خندۀ یک دارودستۀ دیگر نمی‌شود.

سس ماست برای کسانی که در شبکه‌های اجتماعی پرسه نمی‌زنند بی‌معنی به نظر می‌رسد

4. از شوخی‌های توهین‌آمیز استفاده نکنید.

کاملاً مشخص است. یک شوخی بی‌ادبانه می‌تواند تمامی سخنرانی شما را با خاک یکسان کند. برخی از شوخی‌ها باعث دلخوری مخاطبان می‌شوند. بعضی‌ از حرف‌های خنده‌دار توهین به حساب می‌آیند. اگر با دم شیر بازی کنید، مقبولیت خود را از دست می‌دهید. سپس اگر آسمان را هم به زمین بیاورید، مخاطب یادش نمی‌رود. بازپس‌گیری اعتبار و مقبولیت کار هر کسی نیست.

هیچ‌گاه از شوخی‌های قومی‌قبیله‌ای، نژادپرستانه، جنسیت‌زده، ناشایست و رکیک استفاده نکنید. از شوخی‌های جنسی ناپسند، کمدی تلخ، شوخی‌های توهین‌آمیز، جوک‌های افراطی و شوخی‌های ناراحت‌کننده پرهیز کنید.

بهترین گزینه، جوک‌های ساده، بامزه و بدون دردسر خواهد بود. نگران نباشید، یاد و خاطرۀ شوخی‌های بد فراموش نمی‌شود. استفاده از شوخی‌های نه‌چندان مؤدبانه بخشی از وظیفۀ کمدین‌هاست. ما سخنران هستیم، نه کمدین!

استفاده از عناصر طنز نه‌چندان مؤدبانه بخشی از وظیفه‌ی کمدین‌هاست، نه سخنران‌ها

5. از لحاظ فرهنگی تحقیق کنید.

خیلی کم پیش می‌آید که یک جوک در چند فرهنگ متفاوت کارساز واقع شود.

به همین خاطر، پیدا کردن محرک مخاطب از اهمیت زیادی برخوردار است.  ما باید قبل از بالا رفتن از استیج بدانیم که مخاطب از چه چیزی خوشش می‌آید و چه چیزی او را آزرده‌خاطر می‌کند.

برای تشخیص درست یا غلط بودن شوخی‌هایمان چند تکنیک وجود دارد. با این حال، بهترین و سرراست‌ترین تکنیک یک پرس‌و‌جوی ساده خواهد بود. از کسی که در طیف فرهنگی مخاطبان قرار دارد، بپرسید که شوخی شما کارساز خواهد بود یا خیر.

برای درک بهتر تأثیر فرهنگ بر روی عناصر طنز، سراغ یکی از خاطرات جان زیمر، سخنران و مدرس بین‌المللی از ایران می‌رویم:

وقتی که در سازمان ملل کار می‌کردم، مکرراً برای مأموریت به خاورمیانه فرستاده می‌شدم. یک‌بار قبول کردم تا گروهی 20 نفره از اشخاص علمی و قانونی را به ایران ببرم. من باید به عنوان سرپرست گروه در اولین جلسۀ اجلاس سخنرانی می‌کردم.

وقتی که در یک کشور خارجی سخنرانی دارم، معمولاً سخنرانی خود را با گفتن چند کلمه به زبان آنجا شروع می‌کنم. همیشه هم مخاطبان حال می‌کنند و برایشان غیرمنتظره به نظر می‌رسد. قبل از سفر به ایران، با یک همکار ایرانی در ژنو چند پاراگراف فارسی را تمرین کردم. او به من گفت: «کلمات فارسی را خوب تلفظ می‌کنی اما لحنت یک حالت جالبی دارد. لهجه‌ات جوری به نظر می‌رسد که انگار اهل افغانستان هستی.»

روز بزرگ در تهران فرا رسید. تمام محوطه مملو از مسئولان دولتی بود. پشت میز نشستم. در پشت‌سر من تصویر بزرگی از آیت‌الله خمینی(ره) قرار داشت. یاد سکانس فیلم‌ها افتاده بودم.

سخنرانی‌ام را با کلمات فارسی آغاز کردم. با شور و اشتیاق برایم دست زدند. یاد چیزی افتادم که همکار ایرانی‌ام به من گفته بود. با خود گفتم: بگم؟ آیا مناسب چنین موقعیتیه؟ دیوونه نشو، در یک نشست جدی قرار داری. اینجا جای شوخی نیست.

وقتی تشویق‌ها به پایان رسید، به زبان انگلیسی گفتم: «خوشحالم که متوجه حرف‌هایم شدید. همکار ایرانی‌ام در ژنو به من گفت که فارسی را با لهجۀ افغانی صحبت می‌کنم.»

کل محوطه با خنده منفجر شد!

و همراه با این خنده، یخ جلسه کاملاً آب شد.

همان طور که قبل‌تر گفتم، عناصر طنز موجب نابودی نگرانی مخاطب از مسائل پیچیده می‌شوند. بحث‌ها شامل مسائل پیچیده‌ای هستند و همیشه آسان به نظر نمی‌رسند. با این حال، چاشنی شوخی کاری می‌کند تا با آرامش به بحث ادامه دهیم.

یخ هر جلسه همراه با یک شوخی به صورت کامل آب می‌شود

نتیجه‌گیری

خنده‌دار صحبت کردن هم یک مهارت است و باید آن را یاد گرفت. موقع نهار، برای دوستان و همکارانتان حرف‌های خنده‌دار بزنید. در اینترنت ویدئوی سخنرانی‌های بامزه را تماشا کرده و به افراد شوخ توجه کنید.

یادتان باشد که یکی از بهترین و مؤثرترین راه‌های انتقال مفاهیم در سخنرانی، استفاده از شوخ‌طبعی‌ست. خاطرات خود از شوخی‌های جالب سخنرانی‌ها را با ما به اشتراک بگذارید؛ چه  شوخی‌هایی که از دیگران شنیده‌اید، چه شوخی‌هایی که خودِ کلکتان آن‌ها را مطرح کرده‌اید. یکی دیگر از تکنیک‌های یادگیری شوخی‌های بامزه، استفاده از شوخی‌های دیگر افراد و اشتراک‌گذاری آن‌هاست. نظرتان چیست؟ ما نیز چنین کاری را انجام دهیم؟

منابع:

speakerhub

Presentation Guru

آیا این مطلب را می پسندید؟
https://alishafie.com/?p=2064

نظرات

2 نظر در مورد چگونه از عناصر طنز در سخنرانی خود استفاده کنیم؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *